OGF

Leerstoel Publiek Opdrachtgeverschap

Opdrachtgeven

Sinds de instelling van de leerstoel Publiek Opdrachtgeverschap in 2014 is de belangstelling voor publiek opdrachtgeverschap in de bouw, zowel in de Nederlandse als de internationale praktijk, gegroeid en veranderd. Waar van oorsprong de aandacht grotendeels uitging naar de rechtmatigheid van aanbestedingen en het reduceren van faalkosten, ligt de nadruk nu op meerdere maatschappelijke en sectorale ontwikkelingen.

Op maatschappelijke vlak zijn publieke opdrachtgevers meer bezig met het borgen van specifieke waarden, zoals duurzaamheid, social return of participatie. Daarnaast blijken sommige aanbestedingen of projecten vast te lopen door perverse contractuele prikkels of onhaalbare ambities, wat leidt tot onder andere een herziening van de ‘marktvisie’ door opdrachtgevers. Ook zien we verbanden tussen de economische situatie en de geneigdheid van marktpartijen om meer of minder risicovol werk aan te gaan, met consequenties voor de verhouding tussen opdrachtgever en opdrachtnemer.

Ook wordt de bouwsector geconfronteerd met vele nieuwe uitdagingen: duurzaamheid en circulariteit; technologische ontwikkelingen en informatievoorzieningen; onvoorziene uitdagingen zoals stikstof, PFAS en Corona; en krapte op de arbeidsmarkt door o.a. vergrijzing. Deze uitdagingen zijn vaak niet alleen nieuw, maar ook complex. Klimaatadaptatie, woningproductie, energietransitie en (duurzame) mobiliteit vragen om gelijktijdige oplossingen in een dicht bebouwde stedelijke omgeving. Dit leidt tot uitdagingen aan de kant van samenwerking tussen opdrachtgevers onderling en in de wijze waarop een dergelijke multidisciplinaire opgave ‘in de markt’ gezet wordt

Kortom, de vraagstukken rondom de verhoudingen tussen opdrachtgever en opdrachtnemer nemen toe. Naast een inhoudelijk aspect (‘wat moet er dan precies komen en wanneer’), worden organisatorische aspecten (‘hoe organiseren we dat’) aan zowel de opdrachtgevers als opdrachtnemers zijde steeds belangrijker. Wat is nodig om een samenwerking te laten slagen? Hoe wordt geleerd? De vragen die aan de leerstoel worden voorgelegd, maken duidelijk dat publieke opdrachtgeverschap niet alleen een technisch, maar vooral ook dit organisatorische vraagstuk is.

Stelling

Opdrachtgeven gaat niet over contracteren maar over organiseren.

Marleen Hermans
Hoogleraar Publiek Opdrachtgeverschap in de Bouw

Professioneel opdrachtgeven lukt alleen als je je eigen organisatie kwalitatief en kwantitatief op niveau hebt. Dit vraagt rolbewust en rolvast handelen. Het verbinden van ambities van verschillende organisaties vraagt organiserend vermogen.

Lizet Kuitert, Sarah Kamphuis & Pedram Soltani
Promovendi bij de leerstoel Publiek Opdrachtgeverschap in de Bouw

De complexiteit van de huidige opgave vraagt om samenwerking en een publieke organisatie die inspeelt op een grote verscheidenheid aan belangen in een dynamisch probleem-oplossend proces. Opdrachtgeven gaat om het afstemmen van de organisatie op de complexiteit van de doelen.

Ad Straub, Leonie Koops & Simone Rots
Medewerkers leerstoel Publiek Opdrachtgeverschap in de Bouw

Contracteren is slechts een schakel in het opdrachtgeverschap van een publieke organisatie. Organisatievermogen is vereist voor intern en extern draagvlak en het kiezen en monitoren van partners. Goed opdrachtgeverschap gaat dan ook om organisatie en niet om contracten.

Reacties (1)

  • Jacco Maan

    |

    Snap de stelling en de toelichtingen heel goed. Wel zit de zoektocht in deze Vitale coalities, waar je ambities wilt verbinden, hoe je zoveel mogelijk kunt realiseren. Daartoe zal je bereid moeten zijn om suboptimale oplossingen te accepteren, de ‘cirkel van goede bedoelingen’ doorbreken en goed kijken waar de baten vallen. (met een brede maatschappelijke kosten-baten blik)

Laat een reactie achter

   

Contact

Opdrachtgeversforum in de bouw
P.a. TU Delft / Faculteit
Bouwkunde / kamer 01.W.700
P.O. Box 5043
2600 GA Delft
T: +31 (0)15 278 1424
E: info@opdrachtgeversforum.nl

Over ons

Het Opdrachtgeversforum in de bouw is een kring van (semi) publieke opdrachtgevers die ervaringen uitwisselen, kennis delen en ontwikkelen en ideeën over nieuwe thema’s in de bouw en infrastructuur initiëren.